Tips

Ventilatie als verfrissing

Onder druk van COVID-19 zijn wetenschappers bezig naar het onderzoeken van het belang van goed geventileerde ruimtes. Schone, gezuiverde lucht wordt steeds meer gezien als noodzakelijk voor de gezondheid. Aerosolen kunnen in de ruimte blijven zweven en zodoende mensen infecteren.

Daarnaast is regulering van de warmte ook beduidend voor het functioneren van mensen. Net zo zwaarwegend is het tegengaan van energieverlies. Dat is ook de reden dat de ventilatie met warmteterugwinning een vlucht heeft genomen. De eerste ventilator die door de mens is uitgevonden komt uit India. En het bestaat sinds de 6e eeuw voor Christus.

Punkah

Het wordt de punkah of pankha genoemd, dit verwijst naar het woord pankh, uit het Hindi, dat vleugel betekent. Het flapperen van de punkah zorgt dan ook voor de verfrissende luchtstroom. Van origine waren dit strookjes van bamboe die in elkaar gevlochten waren en bedoeld om jezelf koelte mee toe te wuiven. In de achtste eeuw bereikte dit apparaat de Arabische wereld.

Het waren de Britten die er in de achttiende eeuw een nieuwe variant ontwikkelden. Eigenlijk was het uit nood geboren. India werd voor de Britten gekenmerkt door vele nieuwe zaken, zoals de vreemde taal, het scherpe voedsel en de altijd aanwezige muggen. Het lukte ze om zich aan al deze zaken aan te passen. Ze konden alleen nooit wennen aan de extreme warmte.

Punkah wallah

Daarom ontstond de punkah wallah. Het betrof een immens apparaat dat door slaven bediend werd. Het hing aan het plafond en had veelal een vierkante vorm. Het was niet langer van bamboe maar meestal van suikerriet en katoen.

Niet lang na deze Britse uitvinding vond de punkah wallah zijn weg naar de rest van Zuid-Oost Azië. Niet toevallig betrof dit gebieden die gekolonialiseerd waren door Europese machthebbers. De slaven die de punkah bedienden werden koelies genoemd. Over het algemeen kwamen ze uit de armste bevolkingsgroepen.

Deze manier van ventilatie werd zelfs overgenomen in de Verenigde Staten. De plantagehouders in de zuidelijke staten namen het over. Op de plantages liepen veel slaven rond en de punkah wallah werd ook gezien als een statussymbool. Aan het eind van de 19e eeuw werd dit ventilatiesysteem gelukkig vervangen door de uitvinding van de elektrische ventilator. 

De punkah is echter nog niet helemaal verdwenen uit Zuid-Azië. Bij een stroomstoring wordt het vaak nog gebruikt. Er zijn tegenwoordig ook mechanische punkahs te vinden. Het is echter wel de vraag of deze manier van ventileren voldoende bescherming biedt tegen ziektekiemen.

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *